Zboża jare, takie jak jęczmień jary, pszenica jara czy owies, stanowią ważny element systemów produkcji rolniczej, zwłaszcza w regionach o krótszym okresie wegetacji.
Ich prawidłowy wzrost i rozwój decydują o ostatecznych plonach, dlatego rolnicy coraz częściej sięgają po regulatory wzrostu. Substancje te pomagają kontrolować wzrost roślin, zapobiegając nadmiernemu wyleganiu i poprawiając ich odporność na stresy abiotyczne. W niniejszym artykule omówimy, kiedy i jak stosować regulatory wzrostu w zbożach jarych, by maksymalnie wykorzystać ich potencjał.
Co to są regulatory wzrostu i jakie mają znaczenie w uprawie zbóż jarych?
Regulatory wzrostu to chemiczne substancje, które wpływają na rozwój roślin przez modulowanie procesów fizjologicznych, takich jak podziały komórkowe, elongacja tkanek czy metabolizm hormonów roślinnych. W uprawie zbóż jarych regulatory wzrostu stosuje się przede wszystkim, by ograniczyć wzrost nadmiernie wysokich roślin, które są podatne na wyleganie, czyli przewracanie się pod wpływem wiatru lub deszczu.
Wyleganie zbóż to poważny problem, ponieważ obniża jakość i ilość plonu, utrudnia zbiór oraz sprzyja rozwojowi chorób grzybowych. Regulatory wzrostu przyczyniają się do wzmocnienia źdźbła i zmniejszenia jego długości, co pozwala roślinom wytrzymać trudne warunki atmosferyczne. Ponadto mogą poprawić efektywność wykorzystania składników pokarmowych i zwiększyć odporność na suszę czy choroby.
Kiedy stosować regulatory wzrostu w zbożach jarych?
Optymalny czas aplikacji regulatorów wzrostu zależy od fazy rozwojowej roślin oraz warunków pogodowych. W przypadku zbóż jarych najlepszy moment na zastosowanie preparatu to okres intensywnego wzrostu źdźbła, czyli faza krzewienia do początku strzelania w źdźbło. W tym czasie rośliny są najbardziej podatne na regulację wzrostu, a efekt stosowania preparatu jest najbardziej widoczny.
W praktyce, najczęściej stosuje się regulatory wzrostu w momencie, gdy rośliny osiągają wysokość około 15–20 cm, co zwykle przypada na 2-3 tygodnie po wschodach. Należy jednak uwzględnić specyficzne warunki uprawy i odmiany zbóż – niektóre mogą wymagać wcześniejszego lub późniejszego zabiegu. Ważne jest również, by nie przekroczyć fazy strzelania w źdźbło, gdyż późniejsze stosowanie preparatów jest mniej skuteczne, a może wręcz zaszkodzić rozwojowi roślin.
Jak stosować regulatory wzrostu – dobór preparatu i technika aplikacji
Na rynku dostępnych jest wiele preparatów o różnym składzie chemicznym, które wykazują działanie regulatorów wzrostu. Najczęściej stosowanymi substancjami aktywnymi są chlorek chloromekwatu, trineksapak etylu oraz mepiquaty. Każdy z tych związków ma nieco odmienny mechanizm działania i zakres efektywności, dlatego wybór preparatu powinien być dostosowany do warunków uprawy i oczekiwań rolnika.
Ważnym elementem skutecznej aplikacji jest również odpowiednia dawka środka. Zbyt niskie stężenie preparatu może nie przynieść oczekiwanego efektu, natomiast zbyt wysoka dawka może zahamować wzrost roślin i ograniczyć plonowanie. Z tego względu zawsze należy stosować się do zaleceń producenta, a także monitorować warunki pogodowe przed i po zabiegu.
Aplikacja regulatorów wzrostu powinna odbywać się przy sprzyjających warunkach pogodowych – najlepiej w bezwietrzny, pochmurny dzień lub rano, gdy rośliny nie są narażone na silne nasłonecznienie. Unika się wtedy szybkiego parowania preparatu i ogranicza ryzyko uszkodzenia roślin. Środki aplikujemy równomiernie na liście i źdźbła, używając opryskiwacza polowego z odpowiednim ustawieniem dysz, które zapewnią dobre pokrycie roślin.
Korzyści i ograniczenia stosowania regulatorów wzrostu w zbożach jarych
Stosowanie regulatorów wzrostu przynosi wiele korzyści. Po pierwsze, zmniejszenie wysokości roślin zwiększa ich odporność na wyleganie, co pozwala na uzyskanie wyższych i lepszej jakości plonów. Po drugie, rośliny lepiej wykorzystują składniki pokarmowe i wodę, co poprawia ich kondycję i może przyczynić się do zwiększenia odporności na stresy środowiskowe. Dodatkowo regulacja wzrostu wpływa na lepsze ukorzenienie i stabilność źdźbła.
Jednak stosowanie regulatorów wzrostu wiąże się też z pewnymi ograniczeniami i ryzykiem. Niewłaściwy dobór preparatu, błędne dawkowanie czy opóźniona aplikacja mogą spowodować zahamowanie wzrostu, zmniejszenie powierzchni asymilacyjnej liści oraz obniżenie plonu. Dlatego tak ważne jest, by decyzję o stosowaniu regulatorów wzrostu podejmować świadomie i zawsze kierować się aktualnymi warunkami uprawy oraz zaleceniami agrotechnicznymi – https://innvigo.com/regulatory-wzrostu-dla-zboz-jarych/.
Regulatory wzrostu w zbożach jarych to cenne narzędzie w rękach rolnika, które przy odpowiednim stosowaniu pozwala zminimalizować ryzyko wylegania, poprawić kondycję roślin oraz zwiększyć efektywność produkcji. Kluczowe jest jednak, by stosować je w odpowiednim czasie – najczęściej w fazie intensywnego wzrostu źdźbła – oraz zgodnie z zaleceniami producentów. Przemyślane wykorzystanie regulatorów wzrostu może znacząco przyczynić się do poprawy jakości i wielkości plonów, co ma ogromne znaczenie zwłaszcza w produkcji zbóż jarych, gdzie warunki pogodowe i krótki okres wegetacji często stawiają rolnikom dodatkowe wyzwania.